Tropenkolder

Een blog over de avonturen van een jong gezin die hun 'tropenjaren' in de tropen doorbrengen...


De pygmee hippo

19 Januari 2019

In een omgeving waar het elke dag 30 graden is en de verste verte geen kerstboom of kerstjingle te bekennen is, kom je maar moeizaam in de stemming voor de feestdagen. Voor nieuwjaarsdag stond er hier in Yele de uitdrijving van de duivel op het programma. Een betere gelegenheid om er even tussenuit te gaan voor een klein tripje is er niet dachten we zo.

We besloten om eens een keer niet richting het strand te gaan, maar een stukje landinwaarts te verkennen. Eerst moest Daphne nog ‘even’ werken tijdens kerstdagen, een drukke dienst waar de kerstbabies haar om de oren vlogen. Anton had ook dienst, thuis met twee peuters. De nannies hadden we met de feestdagen vrij gegeven om met hun familie door te brengen. De kerstdagen waren voor ons dus business as usual. We flansde een snel kersdiner in elkaar, pasta (met kaas, dat dan weer wel..) die we tussen de bedrijven door even naar binnen hapte.

Op vrijdag middag vertrokken we bepakt en bezakt richting het zuiden. Deze keer namen we eten, drinkwater en kampeerspullen mee want het beloofde aardig back to basic te worden. Na een laaste stop in Bo, de tweede stad van Sierra Leone trokken we verder zuidwaards richting de grens met Liberia. We reden een paar uur op een gloednieuwe asfaltweg, maar gaandeweg werd de weg steeds smaller, minder begaanbaar en het bos om ons heen dichter tot de weg ophield in een klein dorpje. De laatste meters legden we te voet af en hier werden we opgewacht door een gids die ons met een bootje naar de overkant van de Moa rivier bracht. We hadden onze bestemming bereikt: Tiwai eiland, bijna de enige plek op aarde waar de legendarische pygmee hippo nog in het wild leeft.


Volgens onze reisgids zou het beest in kwestie er ongeveer zo uit moeten zien: ‘Endangered and threatened, the pygmee hippo is a solitary and noctural animal, eating swampy vegetation on land and in the river. While they are not particularly territorial, they do like their own space and make that pretty clear to everything around them by wagging their tails vigorously when they defecate, so the feces scatter everywhere around them. The pygmee hippo is the relation of both the common hippo and the whale family. An adult weighs about 160-270kg and is 1,5 m long, standing 1 m or so high, with a 20 cm tail. Where the common hippo has webbed feet, the pygmy has separated toes with sharp nails, and its incisiors and canines are tusk-like and grow rapidly. It spends most of the day in the cool of swamps, hollows or rivers, emerging to feed on vegetation during the late afternoon and at night, travelling on a network of regular paths that tunnel through thick vegetation.’ Een schuw, walvisachtig nijlpaard met flinke klauwen en tanden die flink in het rond schijt dus.


Het eiland van 12 km2 bestond voornamelijk uit tropisch regenwoud met alles erop en eraan: apen, toekans, lianen, allerlei enge insecten en dus dit zeldzame dwergnijlpaard. Voor het eerst sinds gingen we met de hele familie kamperen. In plaats van grote de familietent die we geboekt hadden, kregen we 2 kleine koepeltentjes. Boris en Hella waren door het dolle heen toen ze de kleine gele tentjes zagen waar we in zouden slapen. Helaas paste het lange lijf van Anton alleen dubbelgevouwen in deze tent, maar dat mocht de pret niet drukken. Alle telefoons gaven nul bereik aan dus dit zouden 4 dagen 100% family time worden zonder gestoord te worden door de sores het ziekenhuis.

Nog voor het ontbijt gingen we vroeg op pad met onze gids die met een kapmes de weg vrijmaakte voor de familie Bussink. Boris hobbelde mee in de rugdrager en Hella vond het onwijs spannend om zelf over alle boomwortels heen te klouteren. In de verte zagen we bomen bewegen en een groep grote apen wegslingeren. Hella is met haar 3 jaar nog iets te jong om dieren in de verte te zien of door de verrekijker te kijken, maar gelukkig was ze al volledig onder de indruk van onze gids die series vreemde geluiden produceerde om de beesten onze kant op te lokken. Na een flinke wandeling keerde we terug in het basiskamp voor een welverdiend ontbijt van pannenkoeken, papaya en oploskoffie.


De dagen brachten we door met wandelingen over slingerende paden langs enorme bamboe bomen die door onze reisgids dramatisch werden beschreven als ‘kathedralen van bamboe’. Ook brachten we vele gemoedelijke uurtjes door rond de tent waar de kinderen heerlijk konden spelen met de nieuwe stuiterbal van oma terwijl papa en mama van een meegesmokkelde fles wijn genoten.

We gingen de Moa rivier op met een klein motorbootje en zagen vanaf het water hoe de apen vrolijk van de ene boom naar de andere boom slingerde, maar van het dwergnijlpaard was nog geen enkel spoor te bekennen. We waren toch wel benieuwd geworden naar dit bijzondere beest en deden navraag bij onze gids. Na wat ontwijkende antwoorden kwamen we erachter dat dit beest al jaren niet meer in levende lijve gesignaleerd was. Misschien was het dan toch een lokkertje om de enkele toerist in Sierra Leone te verleiden Tiwai te bezoeken. Het tripje op de rivier was er niet minder om. Bij de ondergaande zon vaarde we langs het eiland en luisterden we naar het luide gekwetter van de toekans in de bomen. Ons bootje werd nog even gebruikt door de mensen uit de buurt die de gelegenheid nog even wilde aangrijpen om naar de overkant te varen. Voordat we er erg in hadden werd er een motorbike, 8 personen met bagage, babies en kippen ingeladen. Het kleine buiten boord motortje had even moeite om met deze ballast de boot vooruit te krijgen, maar na een flinke rookwolk en wat gesputter gingen we toch de goede kant op. We zijn inmiddels wel gewend aan de verbaasde blikken bij het zien van onze blonde spruiten met blauwe ogen, maar dit setje uit de jungle bekeken ons alsof ze water zagen branden.



Even voelde we ons zo ontzettend rijk dat we met z’n viertjes dit bijzondere avontuur kunnen beleven. Het feit dat de hele familie werd lek gestoken door black flies kon daar niets aan af doen. (voor de medici: geen zorgen, we zullen allemaal ivermectine innemen..)

Op de laatste dag van 2018 gingen Hella en Daphne nog even op pad om toch nog te kijken of we een glimp op konden vangen van het dwergnijlpaard. We voeren in een kano langs kleine stroomversnellingen, kingfishers en enkele otters totdat onze gids sporen zag. We keerden om een zagen onmiskenbare grote pootafdrukken van... de pygmee hippo. Zal ie dan toch bestaan? We zullen nog een keer terug moeten om het schuwe beest zelf te aanschouwen want het is voor ons bij deze pootafdruk gebleven.

Op nieuwjaarsdag keerden we weer terug huiswaarts. Langzaam kwamen we vanuit de bush weer terecht in de bewoonde wereld en stroomde alle nieuwjaarswensen bij ons binnen. Wij hadden middernacht in ieder geval niet gehaald en lagen al heerlijk (opgevouwen) te slapen.

We wensen iedereen voor 2019 het allerbeste toe en voor ons lijkt het een mooi jaar te worden met nieuwe uitdagingen, nieuwe vriendschappen, mooie tripjes en natuurlijk ook (heel) hard werken. De volgde keer zullen we eens een blog wijden aan het ziekenhuis.


Tot snel!


De omgekeerde cultuurshock

25 Oktober 2018


De meeste mensen ervaren een flinke schok als je vanuit het vertrouwde thuisland in een complete andere cultuur terecht komt, maar dat het ook andersom kan hadden we nog niet eerder meegemaakt. Toen we voor een welverdiende vakantie weer op Nederlandse bodem waren merkte we hoezeer we zijn aangepast aan het afrikaanse leven. Zo schreeuwde onze zoon het uit van schrik toen hij onder een warme douche werd gezet en stonden we compleet verlamd in de supermarkt omdat we zoveel keuze (stress) niet meer gewend waren. Uiteindelijk belandde we natuurlijk met een overvolle kar met boodschapjes bij de kassa en was onze Boris weer te kalmeren door de voor ons bekende koude douche.

Het viel ons vooral op hoe ontzettend comfortabel en goed geregeld alles in Europa is. Echt een verademing om op een mooie geasfalteerde weg te rijden met duidelijke bewegwijzering. Dat is wel even wat anders dan de gatenkaas die we gewend zijn en de motors die voor, achter, naast en om je auto heen krioelen, die minstens beladen zijn met 3 personen, een stel kippen en een paar overvolle tassen. Wat ook zo fijn is dat overal kwalitatief goed eten en drinken verkrijgbaar is. We hebben ontzetten genoten van alle heerlijke kopjes koffie, bruine boterhammen, verse salades, broodbeleg, wijn… Zo kunnen we nog wel even doorgaan. Hier en daar voelde we ons wel een tikkeltje ongemakkelijk als we weer eens aan een overvolle tafel aanschoven en moesten denken aan de gemiddelde Sierra Leonees die het moet doen met 2 (of zelfs maar 1) borden rijst per dag. De tegenstellingen zijn zo groot dat het voor ons maar moeilijk te bevatten is hoe wij zo geruisloos van de ene naar de andere wereld kunnen hoppen. Enerzijds voelen we ons ontzettende geluksvogels dat we van deze beide werelden kunnen genieten, anderzijds lijkt bijna niet verenigbaar met elkaar. Maar dat is iets waar alleen volwassenen mee kunnen zitten, onze kinderen daarentegen hadden geen enkele moeite met deze switch. Ze hebben een ontzettend leuke tijd gehad en zijn vreselijk verwend met cadeaus en leuke uitstapjes. Onze dochter was door het dolle toen bleek dat opa’s en oma’s niet alleen op een schermpje, maar ook in het echt bestaan. Soms zelfs met z’n tweeën tegelijk. “Mama, papa!! Ik ben TWEE oma’s!!”, riep ze toen ze aan kwam lopen met een elke hand een trotse oma. Wat een feest.


Omdat we niet wilden dat onze gehele vakantie zou bestaan uit familiebezoeken, inkopen doen, ‘regeldingen’ en de noodzakelijke bezoekjes aan de tandarts enzo, zijn we er even tussenuit gegaan met z’n viertjes om een weekje in Italie door te brengen. Na alle ontberingen op het afrikaanse continent, vonden we dat we dat wel verdiend hadden.. ;-)

Een beetje onwennig was het wel om aan het zwembad te zitten en uit te kijken over prachtig Toscaans landschap met een goede cappuccino in de hand. Maar wat ontzettend fijn om zelf ook echt op vakantie te zijn en ineens was Sierra Leone heel, heel erg ver weg.

Maar tegen het einde van onze trip naar Europa verlangde we ook echt wel weer terug naar ons plekje in Yele. We waren toch wel erg nieuwsgierig hoe het er in het ziekenhuis aan toe zou gaan en maakten plannen voor de komende periode. Bepakt en bezakt zijn we weer aan onze twee-daagse tocht huiswaards begonnen. Elke kilo die we aan bagage mee mochten nemen is ten volle benut; fietszitjes, ikea huisraad, vlooienband en rabiesvaccinatie voor ons hondje Apie, speelgoed en natuurlijk konden de pepernoten en kaas niet ontbreken. Alles is dankzij hulp van lieve familie op Brussels airport aangekomenen en ingecheckt.

Goed en wel zijn we weer aangekomen op ons plek van bestemming binnen no time waren we weer volop aan het werk.

De routine is inmiddels teruggekeerd en we hebben alweer een gedenkwaardig moment achter de rug: de eerste schooldag van Hella. Echt een mijlpijl! Trots ging ze in haar uniform met rugzakje tussen alle andere kindjes en de juf zitten. Eerst nog een beetje spannend, maar ze heeft de smaak helemaal te pakken. Als enig blanke kind is ze nogal een bezienswaardigheid; de hele school loop uit om deze ‘opoto’ te bewonderen. Hopelijk is dat van korte duur, want anders hebben we straks een peuter met sterallures in huis…


Broodje mayo met vruchtenhagel

21 April 2018

We kunnen inmiddels uit ervaring spreken dat een trans-Afrika emigratie met een baby en een peuter van Zambia naar Sierra Leone niet bepaald een aanrader is ;-).

We hebben een ontzettend drukke periode achter de rug met – in een notendop - veel gereis, geregel en vooral veel ‘gedoe’. Het uiteindelijke resultaat is dat we nu redelijk gesetteld zijn in een knus huisje midden in Sierra Leone in onze nieuwe bestemming Yele. Een prachtig plekje langs een riviertje waar de ananassen als onkruid uit de grond springen en er zoveel palmbomen zijn dat je van gekheid niet meer weet je je hangmat aan op kunt hangen. Waanzinnig mooi en ook best wel afgelegen.

We wonen op een compound met onze collega-expats en hebben hier een klein huisje waar we met z’n viertjes wonen. Het huisje was enigszins verwaarloosd en werd aan ons overgedragen inclusief was, afwas en etensresten van de vorige bewoner… Na de nodige klus en schoonmaakwerkzaamheden is het toch wel een fijn plekje geworden. Het is uitgebreid met een groot overdekt terras, keuken en we hebben de lokale meubelmaker flink aan het werk gezet. De voorbereidingen voor een moestuin zijn ook al getroffen, hopelijk kunnen we snel sla, tomaat en pompoen van eigen oogst gaan eten.

Voor Hella is het ook een erg onrustige tijd geweest. Ineens is haar vertrouwde nanny uit beeld verdwenen en niemand verstaat haar woordjes Bemba hier. Gelukkig is ze op deze leeftijd erg flexibel en is ze het snelst van ons allemaal gewend aan haar nieuwe leefomgeving. Ze is onafscheidelijk met hondje ‘Apie’ van het vuilnisbakkenras, een vrolijk beest die elke onbekende met veel geblaf het plot afjaagt. Gelukkig recent gesteriliseerd door een Nederlandse chirurg die hier korte tijd op bezoek was, want 1 Apie is voor ons voldoende. Gedurende deze ingreep heeft het arme beest bijna het loodje gelegd, maar dankzij mond-op-hond beademing van de anesthesist die ook op bezoek was heeft hij het gered. (@ Arie & Ton: eeuwig dank!)

Verder wordt de compound bevolkt door een stel geiten en wat eigenwijze kippen die alles kaalvreten en onderpoepen. De kippetjes zijn inmiddels gevangen, gewiekt en in een mooi kippenhok gestopt, maar helaas kan de west afrikaanse kip nog steeds een stukje vliegen met een halve vleugel. Toch jammer dat we die kakelverse eitjes dan mislopen.

Voor de geiten moeten we nog even iets bedenken, suggesties zijn welkom… (misschien rijst met ..) Qua levensmiddelen is hier maar weinig te krijgen, ‘echte’ koffie, chocola en zuivel zijn moeilijk te vinden en peperduur. Daarom maken we nu zelf onze yoghurt en hebben we ons dieet maar wat aangepast. Kokosnoot, ananas en mango zijn er in overvloed, dus eigenlijk hebben we helemaal niets te klagen natuurlijk.

Voor Hella en Boris hebben we twee lieve dames gevonden die overdag voor hen zorgen en het huishouden bestieren. Binnen no-time zat Boris alweer heerlijk ingedommeld bij hen op de rug gebonden in een kleurige doek en leerde Hella al weer nieuwe Sierra Leonese liedjes met bijbehorende dansmoves. Het koste wel wat moeite om deze dames helemaal in te werken, want in het dorp hadden ze nog nooit een blikopener, flessenwarmer of gasfornuis gezien. Inmiddels gaat het helemaal goed en is het heel fijn thuiskomen na een lange dag werken als het huishouden aan kant is, de kinderen gebadderd en de warme hap op tafel staat. (Daarom alleen al zou je wel voor altijd in tropen kunnen blijven…)

Het is vooral heel leuk om te zien hoe in dit huishouden twee werelden compleet met elkaar vermengd zijn. Woordjes Nederlands zijn opgenomen in de dagelijkse spraak ‘tillo’ van optillen en ‘mutillo’ als Hella echt nu opgetild wil worden. Ook hebben interessante combinaties van etenswaren hun intrede gemaakt. Iedereen is hier dol op mayo, overal te verkrijgen in handige meeneem zakjes om overal op, in en bij te doen. We troffen Hella aan met de restanten van een broodje mayo met vruchtenhagel en het zal best aardig gesmaakt hebben want er was niet veel meer van over.

In het ziekenhuis is het flink aanpoten, Anton werkt sinds begin dit jaar als hospital administrator en stuurt in deze rol de niet-medische kant van het ziekenhuis aan. Een leuke functie waar van alles in samenkomt van personeelszaken tot financiën en van stroomvoorziening tot bevoorrading van het ziekenhuis. Het is nogal een organisatie om een ziekenhuis draaiende te houden, voorlopig heeft Anton genoeg om zijn tanden in te zetten. Daphne is een aantal weken geleden ook weer begonnen met werken en heeft het eerste dienstblok er alweer op zitten. Je kunt goed merken in het ziekenhuis dat het gezondheidssysteem in Sierra Leone nog volop in ontwikkeling is. Het land is opgekrabbeld na de Ebola uitbraak, maar de voorzieningen in de overheidsziekenhuizen zijn erg minimaal en voor velen moeilijk te bereiken. De sterfte onder jonge kinderen en zwangere vrouwen behoort tot een van de hoogste ter wereld en dat betekent dat we ook in Yele veel ellende zien. Genoeg verhalen en ervaringen om een tranentrekkende blog mee te vullen, maar die ellende zullen we jullie besparen.

Na alle hectiek van de eerste maanden was er gelukkig even tijd om uit te puffen aan de kust. Na een paar uurtjes in de auto kwamen we terecht op een compleet verlaten strand met hagelwit zand, een frisse oceaanbries en wuivende palmbomen. Paradijs. Rust. Met verse kreeft en een koud biertje was het helemaal compleet. Hella heeft eindeloos gezwommen en zei met een grote grijns ‘I love it!’.

We hebben nog een laatste stop gemaakt in Freetown om wat spullen in te kopen voor de komende maanden. Voor Afrikaanse begrippen een prachtige stad gelegen op een heuvelachtig schiereiland met hier en daar wat mediterraanse trekjes. Het verkeer is een regelrechte chaos en met een sporadische politieagent die hier enige orde in probeert te scheppen. Eindelijk begrijpen we het lied ‘Freetown traffic’ van Jimmy Hendriks, ‘all you do is slow me down’… Vanuit het niets kwamen we terecht op een eenrichtingsweg (in de verkeerde richting) en waren we omsingeld door marktkraampjes en hordes mensen.

Gelukkig wist Anton het hoofd koel te houden en heeft ons hieruit weten te manoeuvreren. Even een kraampje opzij en er was net voldoende ruimte opzij om te keren. Eigenlijk vrijwel hetzelfde als achteruit inparkeren in het centrum van Amsterdam omsingeld door toeristen.

Met een compleet afgeladen pick-up vol met meubels, huisraad en eten zijn we weer richting Yele vertrokken en begint het ‘gewone’ leven weer.

Tot zover onze eerste indrukken en belevenissen in Sierra Leone. Liefs!


Uitpakken, inpakken.. en weer op weg.. 

Sierra Leone! Here we come!

6 februari 2018

Het is zover! Morgen verruilen we de de donkere wintermaanden in Nederland weer met het afrikaanse zonnetje en gaan we op weg naar een nieuw avontuur. We hebben onze werkplek in Zambia eind vorig jaar gedag gezegd en de feestdagen doorgebracht in Nederland met familie en vrienden. De opa's en oma's waren natuurlijk dolblij om de nieuwe telg van de familie, onze kleine Boris, in de armen te nemen en wat tijd door te brengen met Hella. Onze weken in Nederland waren al snel vol gepland met uitjes naar de kinderboerderij, gezellige etentjes en het nodige 'geregel'.

Anton is enkele weken geleden al vertrokken naar onze nieuwe woon- en werkplek in Sierra Leone. Sinds begin dit jaar is hij de nieuwe ziekenhuis manager (hospital administrator) van het Lion Heart Medical Centre in het kleine plaatsje Yele. Zijn eerste indrukken zijn erg positief, een drukke job in een prachtige tropische omgeving. 

Morgen stapt Daphne op het vliegtuig met Hella en Boris, op naar de zon!!